Đòn bẩy trong giao dịch margin tác động hai chiều
Cùng một mức giảm giá, hai tài khoản có thể chịu hai mức thiệt hại khác xa nhau. Khác biệt nằm ở việc tài khoản đó có dùng tiền vay để mua chứng khoán hoặc không.
Hai tài khoản, cùng mức giảm 20%
Xét một ví dụ giả định, bỏ qua lãi vay và phí. Hai nhà đầu tư cùng sở hữu 100 triệu đồng.
🔗 Xem thêm: Margin là gì? Cơ chế ký quỹ và các mốc tỷ lệ cần nhớ
Người thứ nhất không vay, dùng toàn bộ 100 triệu đồng mua chứng khoán. Khi danh mục giảm 20%, tài khoản còn 80 triệu đồng. Vốn tự có giảm đúng 20%, bằng mức giảm của thị trường.
Minh hoạ: giao dịch margin
Người thứ hai tham gia giao dịch margin: vay thêm 100 triệu đồng và mua danh mục trị giá 200 triệu đồng. Danh mục cũng giảm 20%, còn 160 triệu đồng. Trừ đi phần nợ 100 triệu đồng, phần thuộc về nhà đầu tư chỉ còn 60 triệu đồng. So với lúc đầu, vốn tự có đã giảm 40%, gấp đôi mức giảm của danh mục.
Vì sao thiệt hại bị nhân lên
Khoản vay là một con số cố định. Giá đi lên hoặc đi xuống thì dư nợ vẫn vậy, chỉ tăng thêm phần lãi cộng dồn. Khi danh mục mất giá, phần mất đi không chia cho bên cho vay mà rơi trọn vào vốn tự có. Danh mục càng lớn so với vốn tự có, mỗi điểm phần trăm giảm của giá càng ăn sâu vào vốn.
Tỷ lệ ký quỹ thực tế vì thế cũng đi xuống nhanh: trong ví dụ, tỷ lệ này lùi từ 50% về 37,5% chỉ sau một nhịp giảm 20%. Nếu tỷ lệ rơi dưới mức duy trì, công ty chứng khoán sẽ yêu cầu bổ sung tài sản.
Chiều tăng cũng bị khuếch đại
Minh hoạ: giao dịch margin
Đòn bẩy không chỉ tác động theo một hướng. Nếu danh mục tăng 20% thay vì giảm, mức tăng này cũng được khuếch đại tương tự lên phần vốn tự có, khi chưa trừ lãi vay. Tính đối xứng này khiến kết quả của tài khoản có vay dao động mạnh hơn ở cả hai phía.
Lãi vay tính trên dư nợ
Ví dụ trên chưa tính lãi. Trên thực tế, lãi được tính trên dư nợ theo số ngày vay, với lãi suất do công ty chứng khoán công bố, và vẫn phát sinh dù thị trường đi lên hoặc đi xuống.
- Khi danh mục giảm, lãi vay cộng thêm vào phần thiệt hại.
- Khi danh mục tăng, lãi vay trừ bớt phần chênh lệch mà đòn bẩy mang lại.
- Khi giá đi ngang, lãi vẫn làm dư nợ tăng dần và kéo tỷ lệ ký quỹ thực tế xuống.
Bạn đọc cần tài liệu nền có thể xem đòn bẩy và ký quỹ trong chứng khoán.
Kết luận
Đòn bẩy phóng to mọi biến động của danh mục lên phần vốn tự có, ở cả chiều tăng lẫn chiều giảm, trong khi lãi vay chạy liên tục theo thời gian. Đặt song song tài khoản có vay và không vay giúp người mới hình dung đầy đủ bản chất của việc mua chứng khoán bằng tiền vay.
Minh hoạ: giao dịch margin
Nội dung mang tính tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.
#donbay #giaodichkyquy #ruiromargin #laivaymargin #vpbanks