Ai vận hành và giám sát sàn giao dịch chứng khoán
Khi bấm gửi một lệnh mua, người đầu tư thường chỉ thấy ứng dụng của công ty chứng khoán. Phía sau là một chuỗi tổ chức có vai trò khác nhau: nơi tổ chức khớp lệnh, nơi lưu ký và bù trừ, cơ quan giám sát. Bài này gọi tên từng bên để đọc thông báo thị trường dễ hơn.
Sàn giao dịch do ai tổ chức
Ở Việt Nam, thị trường cổ phiếu tập trung do hai sàn là HOSE và HNX tổ chức, trong đó HNX còn vận hành thị trường UPCoM. Hai sàn này là công ty con do Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX) nắm toàn bộ vốn, theo mô hình công ty mẹ và công ty con. Mỗi sàn vẫn có tư cách pháp nhân riêng. Nhà đầu tư không đặt lệnh trực tiếp lên sàn mà qua công ty chứng khoán là thành viên.
🔗 Xem thêm: Hồ sơ và trình tự mở một tài khoản chứng khoán
Minh hoạ: sàn giao dịch chứng khoán
Chuỗi xử lý sau khi gửi lệnh
- Công ty chứng khoán: nhận lệnh từ nhà đầu tư, kiểm tra điều kiện như số dư và mã giao dịch rồi chuyển lệnh lên hệ thống của sàn.
- Sàn giao dịch: khớp các lệnh mua và lệnh bán theo nguyên tắc ưu tiên giá, sau đó đến thời gian, rồi trả kết quả về cho công ty chứng khoán.
- Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC): thực hiện lưu ký chứng khoán, bù trừ và ghi nhận quyền sở hữu sau khi lệnh khớp.
- Thanh toán: cổ phiếu và tiền được chuyển giao theo chu kỳ T+2, tức hai ngày làm việc sau ngày khớp lệnh.
Cách các sàn khác nhau về biên độ giá và điều kiện niêm yết đã được trình bày ở ba bảng giao dịch và đường đi của một lệnh, còn phần này tập trung vào tổ chức đứng sau.
Cơ quan giám sát
Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) là cơ quan quản lý nhà nước về chứng khoán và thị trường chứng khoán. UBCKNN chỉ đạo các sàn và VSDC tăng cường giám sát giao dịch, nhằm phát hiện hành vi bất thường và giữ thị trường vận hành minh bạch.
Minh hoạ: sàn giao dịch chứng khoán
Điều này có ý nghĩa gì khi theo dõi thông tin
Mỗi loại thông báo đến từ một nguồn khác nhau. Thông báo về niêm yết, tạm ngừng hoặc hạn chế giao dịch một mã do sàn phát hành. Thông tin về lưu ký, quyền nhận cổ tức hoặc cổ phiếu thưởng liên quan tới VSDC và công ty phát hành. Quy định chung của thị trường do cơ quan quản lý nhà nước ban hành. Biết nguồn phát hành giúp phân biệt thông tin chính thức với bài đăng chưa rõ xuất xứ.
Phần giải thích đầy đủ về vai trò của các sàn giao dịch có trong tài liệu của VPBankS.
Kết luận
Sàn tổ chức khớp lệnh, VSDC xử lý lưu ký và bù trừ, UBCKNN giám sát, còn công ty chứng khoán là nơi nhà đầu tư đặt lệnh. Nội dung mang tính tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.
Minh hoạ: sàn giao dịch chứng khoán
#sangiaodich #vsdc #hose #hnx